ProfilaktykaRola zdrowej mikrobioty jelitowej w długim i zdrowym życiu

Rola zdrowej mikrobioty jelitowej w długim i zdrowym życiu

Mikrobiota jelitowa to zespół drobnoustrojów: bakterii, grzybów, wirusów, które bytują w przewodzie pokarmowym człowieka. Ponieważ pełni w ustroju ważną rolę, zaburzenia w zakresie jej ilości i jakości wywołują wiele dolegliwości i objawów. Jak dbać o mikrobiom jelit? Jaki jest jego wpływ na zdrowie i długie życie?

Na mikrobiotę największy wpływ ma dieta bogata w probiotyki
Na mikrobiotę największy wpływ ma dieta bogata w probiotyki
Źródło zdjęć: © Adobe Stock

Co to jest mikrobiota jelitowa?

Mikrobiota jelitowa to ogół mikroorganizmów, takich jak bakterie, grzyby, wirusy, które zasiedlają przewód pokarmowy człowieka. Dowiedziono, że mikrobiom odgrywa kluczową rolę w trawieniu, wchłanianiu składników odżywczych i wspieraniu funkcji układu odpornościowego.

Rola mikrobioty w zdrowiu organizmu

Mikrobiota jelitowa wpływa na wiele aspektów zdrowia. Specjaliści podkreślają jej znaczenie na funkcjonowanie układu pokarmowego, ale także odporności, zdrowia psychicznego i starzenia się.

Dalsza część artykułu pod materiałem wideo

5 naturalnych probiotyków

Mikrobiota jelitowa a układ pokarmowy

Mikrobiota jelitowa ma pozytywny wpływ na trawienie i metabolizm, ponieważ usprawnia rozkład złożonych węglowodanów, syntezę witamin (np. B12, K) oraz absorpcję składników odżywczych.

Bakterie komensalne jelit uczestniczą również w utrzymaniu prawidłowej integralności nabłonka jelit oraz metabolizmie niestrawionych resztek pokarmowych oraz farmaceutyków.  

Mikrobiota jelitowa a odporność

Mikrobiota jelitowa wspiera rozwój i funkcjonowanie odporności, pomagając chronić ustrój przed infekcjami i stanami zapalnymi (ochrona przed bakteriami chorobotwórczymi). Bierze udział w regulowaniu odpowiedzi układu odpornościowego (immunomodulacja). Ogranicza także ryzyko chorób, takich jak cukrzyca typu 2, otyłość, choroby serca czy choroby autoimmunologiczne.

Warto wiedzieć, że mikrobiom zmienia się wraz z wiekiem, co może wpływać na zdrowie i proces starzenia się organizmu. U osób starszych obserwuje się spadek różnorodności mikrobioty oraz zwiększenie liczby bakterii prozapalnych, co może przyczyniać się do osłabienia odporności i chorób przewlekłych.

Mikrobiota a zdrowie psychiczne

Prawidłowa mikrobiota jelitowa jest konieczna, by utrzymać homeostazę organizmu. Pod tym pojęciem rozumie się prawidłowe funkcjonowanie i przebieg różnych procesów fizjologicznych.

Mikrobiota jelitowa może zatem wpływać nie tylko na zdrowie fizyczne, ale i funkcje poznawcze oraz zdrowie psychiczne. Badania naukowe dowiodły, że zwiększenie różnorodności mikrobiomu może przyczynić się do poprawy nastroju. To możliwe, ponieważ bakterie, grzyby, wirusy, które zasiedlają przewód pokarmowy człowieka wspieraja syntezę wielu związków chemicznych, na przykład serotoniny i prekursorów neuroprzekaźników.

Mikrobiota jelitowa a starzenie się

Utrzymanie zdrowej mikrobioty — poprzez odpowiednią dietę i styl życia — może wspierać zdrowe starzenie i opóźnianie procesów starzenia poprzez poprawę ogólnego stanu zdrowia oraz funkcjonowania poszczególnych narządów i układów.

Jakie są objawy zaburzeń mikrobioty?

Zaburzenia mikrobioty, rozumiane jako zaburzenia w składzie i funkcji drobnoustrojów, które ją tworzą (dysbioza), powoduje wiele dolegliwości i objawów.

Typowe są problemy trawienne (wzdęcia, biegunki, zaparcia), ale także osłabienie odporności i częste infekcje oraz nietolerancje pokarmowe i reakcje alergiczne. Obserwuje się również przyrost masy ciała lub trudności w jej redukcji. Problem stanowią problemy skórne (np. trądzik, egzema), ale i wahania nastroju oraz problemy psychiczne, takie jak stany depresyjne czy lękowe.

Jak dbać o zdrową mikrobiotę jelitową?

Chcąc dbać o mikrobiom jelit, ważna jest zbilansowana dieta oraz probiotyki i prebiotyki dla mikrobioty (dostępne w aptece).

Jak dieta wpływa na mikrobiotę jelitową? Śmiało można stwierdzić, że kluczowym czynnikiem kształtującym jej skład i różnorodność jest dieta: urozmaicona, zdrowa, racjonalna, zasobna w takie produkty jak błonnik, prebiotyki i probiotyki.

Jakie pokarmy sprzyjają rozwojowi korzystnych mikroorganizmów? To przede wszystkim:

  • warzywa, owoce, pełnoziarniste produkty i rośliny strączkowe — źródło błonnika,
  • produkty fermentowane, takie jak jogurt, kefir, kiszonki, chleb na zakwasie oraz kombucha, kimchi oraz fermentowane produkty sojowe (miso i tempeh) — źródło probiotyków,
  • prebiotyki, wykorzystywane przez drobnoustroje do stymulowania wzrostu pożytecznych szczepów bakterii. Są to niepodlegające trawieniu węglowodany (oligofruktoza, inulina, fruktooligosacharydy, galaktooligosacharydy), które zawiera cykoria, karczochy, szparagi, cebula i czosnek, por, topinambur i banany,
  • zdrowe tłuszcze (ryby, orzechy i oleje roślinne).

Pozytywnie na mikrobiotę wpływa także higieniczny tryb życia: regularny sen, redukcja stresu i aktywność fizyczna. Fatalny wpływ ma z kolei dieta bogata w tłuszcze nasycone, cukry i przetworzoną żywność, słodzone napoje gazowane, owoce i warzywa skażone pestycydami, produkty zawierające konserwanty, alkohol, papierosy, narkotyki oraz antybiotykoterapia bezzasadna.

Masz newsa, zdjęcie lub filmik? Prześlij nam przez dziejesie.wp.pl

Wybrane dla Ciebie